نشسته به قرآنى كه آن حضرت تلاوت مىكرد گوش « 1 » مىدادند . البته مسلمانان نيز از اين روى كه قرآن مجيد را كلام خدا و يگانه مدرك دينى خود مىدانستند و هم از اين روى كه در فريضهء نماز سورهء حمد و مقدارى از ساير قرآن مىبايست بخوانند و هم از اين روى « 2 » كه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مأموريت داشت كه قرآن مجيد و احكام اسلام را به آنان ياد دهد ، در ياد گرفتن سور و آيات قرآنى و حفظ و ضبط آنها نهايت جديت به خرج مىدادند . اين روش پس از آن كه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله به مدينه هجرت فرمود و جامعه مستقل اسلامى تشكيل داد منظم‌تر و متشكل‌تر گرديد و به دستور پيغمبر اكرم جمعيت قابل‌توجهى از ياران وى به قرائت قرآن و تعليم و تعلم احكام اسلام كه روز به روز نازل و تكميل مىشد موظف شدند و حتى طبق دستور صريح قرآن از شركت در جنگ « 3 » و جهاد معذور شدند . و چون بيشتر ياران پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و مخصوصاً صحابه كه از مكه به مدينه مهاجرت كرده بودند بىسواد بوده به خواندن و نوشتن آشنايى نداشتند به دستور پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله از اسيران يهود براى ياد گرفتن خط كه آن زمان بسيار ساده و آسان بود استفاده مىشد و بدين ترتيب گروهى باسواد به وجود آمد . از اين جماعت كسانىكه به قرائت قرآن و حفظ و ضبط سور و آيات آن مشغول بودند « قرّاء » ناميده مىشدند و از اين گروه بود كه در وقعهء « بئر معونه » چهل تن يا هفتاد تن يك جا شهيد شدند . « 4 » و آنچه از قرآن مجيد نازل شده بود و نيز تدريجاً نازل مىشد در الواح و استخوان

--> ( 1 ) . الدر المنثور ج 4 ، ص 187 ( 2 ) . نحل ، آيهء 44 و آيات بسيار ديگر ( 3 ) . توبه ، آيهء 122 ( 4 ) . الاتقان ، ج 1 ، ص 72